İran Dışişleri Bakanı Abdullahiyan, resmi olarak Ortak Kapsamlı Eylem Planı (KOEP) olarak bilinen 2015 nükleer anlaşmasının restorasyonu ve Avusturya’nın başkenti Viyana’da yaptırımların kaldırılmasına ilişkin süregelen müzakerelerle ile ilgili son gelişmeleri detaylandırdı.
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, 2015 nükleer anlaşmasını geri döndürme çabalarının ortasında güvenlik anlaşmasıyla ilgili kalan sorunlar konusunda “çok ciddi” olduklarını söyledi.
Abdullahiyan, Tanzanya’nın Darüsselam kentinde İran uyruklu vatandaşlarla yaptığı toplantı esnasında nükleer anlaşma ile ilgili son gelişmelere değindi. İran Dışişleri Bakanı “İran yönetimi aynı anda iki yol izliyor: yaptırımları etkisiz hale getirmek ve sadece KOEP’e odaklanmadan ülkede ekonomik refah ve kalkınmayı sağlamak. Anlaşmamızın birkaç gün veya birkaç hafta içinde nihai noktaya geleceğini varsayarsak, bu politikanın başlangıçta benimsenmesinin nedeni, ikincil yaptırımların kaldırılacağı ancak KOEP çerçevesinde birincil yaptırımların devam edeceğindendir” dedi.
İran yönetiminin yaptırımları etkisiz hale getirmek amacıyla ekonomik kalkınma programını sürdürme kararlılığının altını çizen İranlı üst düzey diplomat, Tahran’ın geçtiğimiz aylarda müzakere yolunu izlediğini belirterek, “Görüşmeler, Avrupa Birliği (AB) aracılığı ile önerilerimize ABD tarafından yanıt aldığımız bir noktaya vardı” ifadesini kullandı.
ABD tarafından önceki gün yanıt aldıklarını ve bu yanıtı incelemeye aldıklarının altını çizen Abdullahiyan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın İran hakkında ortaya attığı iddialara değinerek, kalan güvenlik sorunları konusunda çok ciddi olduklarını ve bazı temelsiz suçlamaları kabul etmeyeceklerini belirtti.
İran dışişleri bakanı açıklamalarına, “Amerikan tarafı taahhütlerinde ciddiyse ve anlaşmada istenen noktaya ulaşırsak, tüm tarafların anlaşmaya dönmesi ve yaptırımların kaldırması için birincil yaptırımları etkisiz hale getirme çabaları içinde müzakerelerin son aşamasına gelebiliriz” ifadesini ekledi.
KOEP toplantısının ve Viyana’daki görüşmelerin sonuçlandırılması konusunda ise “Kırmızı çizgilerimizin gözetilip gözetilmediğinden ve İran halkının çıkarlarının güvence altına alınıp alınmadığından emin olmadığımız sürece, bu konuda acele etmeyeceğiz” denildi.
Abdullahyan ayrıca Katarlı mevkidaşı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman el Sani ile yaptığı telefon görüşmesinde, KOEP’in yeniden canlanması sürecindeki son gelişmeleri konuştu.
El Sani, Katar’ın tüm tarafların endişelerini dikkate alan adil bir anlaşmaya varma umudunu dile getirerek, böyle bir anlaşmaya varılmasının bölgenin güvenliği ve istikrarı için faydalı olduğunu söyledi.
İran’dan NPT konferansının başkan adayına İsrail tepkisi
Öte yandan Abdullahiyan, yoğun telefon görüşmelerinde BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile de görüştü. Abdullahiyan, İsrail işgal rejimini, kısa adı NPT olan Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması’na katılması için çağrı yapmayı reddeden İnceleme Konferansını eleştirdi.
NPT taraflarının Onuncu Gözden Geçirme Konferansı 1 Ağustos’ta başladı ve Cuma günü sona erecek.
İran Dışişleri Bakanı, NPT konferansının Başkan adayı Gustavo Zlauvinen’in, işgal rejimine anlaşmayı imzalaması için baskı yapmayarak, İsrail rejimine yönelik tüm eleştirileri dışarıda bıraktığını vurguladı. Abdullahiyan Zlauvinen’in böylelikle önceki konferansların tüm başarılarını bir kenara koyduğunu ve bunun Tahran için kabul edilebilir bir durum olmadığını belirtti.
Nükleer silah programı konusunda kasıtlı bir belirsizlik politikası izleyen İsrail’in cephaneliğinde 200 ila 400 nükleer savaş başlığına sahip olduğu tahmin ediliyor.
Kudüs Haber Ajansı – KHA
