Yemen Güçleri Suudi Arabistan'ın Can Damarlarını Kesiyor
Eş-Şarabi: Finans Merkezi, Bukayk ve Riyad Havalimanı’nın Hedef Alınması, Suudi Ekonomisinin Kalbine Yönelik Caydırıcılığı Şiddetlendiriyor
El-Mesire Net | Özel: Suudi Arabistan’ın derinliklerindeki hayati tesisleri hedef alan Yemen füze ve insansız hava aracı (İHA) operasyonları, Yemen’in caydırıcılık stratejisinin geleneksel petrol ve askeri tesisleri aşarak Kral Abdullah Finans Merkezi (KAFD), Kral Halid Havalimanı, Aramco tesisleri ve petrol pompa istasyonları başta olmak üzere Riyad’daki mali ve yatırım ağırlık merkezlerine uzandığını ortaya koydu.
Söz konusu operasyonlar; Suudi rejiminin tırmandırdığı saldırılara ve sivillere karşı işlenen katliamlara karşılık verme dengelerini pekiştirme, Yemen Silahlı Kuvvetleri'nin Suudi coğrafyasının en derin noktalarındaki hedeflere ulaşma ve çok katmanlı hava savunma sistemlerini aşma kabiliyetini gösterme çerçevesinde gerçekleşti.
Bu saldırıların etkileri; vurulan noktalardaki maddi hasarlarla sınırlı kalmayıp, Suudi Arabistan’ın yabancı yatırımları ve küresel şirketleri çekmek amacıyla inşa etmeye çalıştığı güvenlik imajına ve İbn Selman’ın yalnızca petrole bağımlı olmayan çeşitlendirilmiş bir ekonomiye geçişi hedefleyen vizyon planlarına kadar uzanıyor.
Yemen operasyonları aynı zamanda; üretim ve ihracat zincirinin can damarlarını aksatıp petrol altyapısını vururken, cephe hatlarında ve sınır bölgelerinde konuşlanan Suudi askeri yığınaklarını da eş zamanlı olarak hedef almaya devam etti.
Riyad’daki Finans Merkezinin Hedef Alınması.. Yemen, "Suudi İmajından" Geriye Kalanı Da Yıkıyor:
Ahlaki Yönlendirme Dairesi Bilgi Merkezi Müdürü Albay Zekeriya eş-Şarabi, gerçekleştirilen son dört operasyonun Suudi düşmanla mücadele denklemlerini pekiştirme rotası kapsamında yer aldığını belirtti. Suudi rejiminin gerilimi tırmandırıp Yemen halkına yönelik katliamlar yapmasının ardından, Kral Abdullah Finans Merkezi'nin hedef alınmasının dikkat çekici bir gelişme olduğunu, zira bu noktanın Yemen Silahlı Kuvvetleri'nin önceki caydırıcılık bildirilerinde daha önce hiç yer almadığını kaydetti.
Eş-Şarabi, merkezin vurulmasının öneminin sadece binada oluşan hasardan ibaret olmadığını, taşıdığı ekonomik ve mali sembolizmle ilgili olduğunu vurguladı. Suudi Arabistan burayı bölgenin "Wall Street"i ve en büyük finans merkezi haline getirmeyi hedeflemişti. Merkez bünyesinde çoğu uluslararası 140'tan fazla şirket barındırıyor; nitekim Suudi yönetimi kendisiyle iş yapmak ve sözleşme imzalamak isteyen şirketlere bölgesel merkezlerini Dubai ve diğer şehirlerden Riyad’a, yani bu merkeze taşımalarını şart koşmuştu.
Merkez aynı zamanda Suudi Kamu Yatırım Fonu (PIF), Aramco genel merkezi ve diğer hayati tesisleri bünyesinde barındırıyor; dolayısıyla İbn Selman’ın ekonomik dönüşüm projesi için bel bağladığı 2030 Vizyonu ile doğrudan bağlantılı bir konumda bulunuyor.
Eş-Şarabi; ekonominin Suudi rejiminin dayandığı temel ayaklardan biri olduğunu, rantiyeci petrol ekonomisinden çeşitlendirilmiş bir ekonomiye geçişin doğrudan yatırımları çekmeyi ve uluslararası piyasalar ile şirketlerin güvenini kazanmayı gerektirdiğini hatırlattı. Bu güvenin ise Suudi coğrafyasında güvenlik ve istikrar sağlanmadan mümkün olamayacağını vurgulayarak, Aramco’nun güvenliği ulaştırma ve tedarik hatlarının emniyetiyle bağlantılıyken yatırımların da her bölgede güvenli bir ortama ihtiyaç duyduğuna dikkat çekti.
Riyad’ın kalbindeki Kral Abdullah Finans Merkezi'nin vurulması, tek bir binanın hasar almasının ötesinde bir anlam taşıyor; Suudi yönetiminin şirketlere ve yatırımcılara sunmaya çalıştığı güvenlik imajını sarstı ve artık saldırılardan uzak olmayan bir ortamda faaliyetlerin sürdürülebilirliğine dair ciddi kaygılar doğurdu. Bazı şirketlerin saldırıdan önce dahi iş hacimlerini küçültmeye, personel çıkarmaya ve uzaktan çalışmaya yöneldiği bilinirken, operasyonların doğrudan bu merkeze ulaşmasıyla durumun daha da kritik bir hal aldığı belirtildi.
Eş-Şarabi, hedef alınan kulenin rastgele seçilmediğini, finans merkezinin her noktasından görülebilen bir yapı olduğunu ve buranın vurulmasının bölgedeki şirketlere ve genel merkezlerini Riyad’a taşıyan yatırımcılara doğrudan bir mesaj niteliği taşıdığını söyledi.
Operasyonun askeri boyutuna da değinen eş-Şarabi, çok sayıda gökdelenin bulunduğu geniş bir alanda, 1800 kilometreyi aşan bir mesafeden tek bir kule içindeki belirli bir noktanın vurulmasının Yemen füze kabiliyetinin ulaştığı teknolojik düzeyi kanıtladığını ifade etti. Bunun geniş bir alana gelişigüzel füze fırlatmak değil, yaklaşık 1,6 milyon metrekarelik bir sahada nokta atışı gerçekleştirmek anlamına geldiğinin altını çizdi.
Hedef Almadaki Hassasiyet.. Anlam ve Boyutlar:
Eş-Şarabi bu askeri ilerlemeyi; Suudi Arabistan'ın çok katmanlı hava savunma ağlarını aşabilme ve stratejik hedeflere ulaşabilme becerisiyle ilişkilendirdi. Gerideki bir askeri komuta noktasında bulunan üç aracın balistik füzeyle hedef alınmasını ve daha önce denizde hareket halindeki hedeflere karşı icra edilen balistik füze operasyonlarını örnek gösterdi. Bu operasyonların, maruz kalınan abluka, savaş ve yıkıma rağmen elde edilen vuruş hassasiyetini ve teknik gelişimi açıkça gösterdiğini belirtti.
Riyad’ın vurulmasının güvenlik boyutuna geçen eş-Şarabi; petrol tesisleri, havalimanları ve finans merkezini vuran darbelerin Suudi rejiminin pazarlamaya çalıştığı güvenlik algısını temelden sarstığını kaydetti. Bu durumun Suudi liderliğinin güvenli biçimde hareket etme kabiliyetini de zedelediğini, Suudi bakanların daha önce düzenli olarak ziyaret ettikleri Riyad’daki görünürlüklerinin azaldığına ve İbn Selman’ın korunaklı noktalar arasında yer değiştirdiğine dair dış basında çıkan haberlere atıfla dile getirdi.
Tüm bu gelişmelerin Suudi liderliğindeki derin tedirginliği ve Yemen operasyonlarının hassasiyeti ile kabiliyetlerinin farkına varıldığını yansıttığını belirten eş-Şarabi, finans kulesinin vurulmasının petrol tesislerini vurmaktan farklı bir mesaj içerdiğini söyledi; zira bir petrol tesisini vurmak geniş bir sahada yangına yol açabilirken, kuleler kümesi arasından tek bir binayı vurmanın mutlak bir hedefleme ve erişim hassasiyeti gerektirdiğini kaydetti.
Bukayk’ın Vurulması Suudi Açmazını Derinleştiriyor:
Petrol konusuna da değinen eş-Şarabi, Yemen’in caydırıcılık hamleleri öncesinde Suudi petrol üretiminin yaklaşık %80’ine denk gelen günlük 7 milyon varil ham petrolü işleyen Bukayk tesisinin hedef alınmasının önemini değerlendirdi. Suudi Arabistan’ın petrol ihracatının yaklaşık %50’sinin durduğunu açıkladığı 2019 yılındaki saldırıyı hatırlatan eş-Şarabi, son operasyonlarda Bukayk’ın vurulmasının petrol üretim, iletim ve ihracat döngüsünün kilit noktalarını kapsayan daha geniş bir planın parçası olduğunu söyledi.
Bu harekat hattı; Hureys tesisi, Ras Tanura’daki Aramco rafinerisi, Yenbu tesisleri, Doğu-Batı boru hattı ve Yemen Silahlı Kuvvetleri'nin vurduğunu ilan ettiği Devadimi’deki 8 numaralı pompa istasyonunu içeriyor. Tüm bu noktaların birbirinden bağımsız değil, Suudi Arabistan’ın petrol üretimi, taşınması ve ihracatında dayandığı zincirin birbirine bağlı parçaları olduğunu ifade etti.
Operasyonların, tesislerde salt yangın çıkarmaya değil; rafinerilerdeki kraking (parçalama) üniteleri ve bu ünitelerin bağlı olduğu kritik cihazlar gibi yapısal merkezlere odaklandığına işaret edildi.
Bu bileşenlerin tahrip edilmesinin tesislerin ana yapısına ağır hasar verdiğini, onarımı ve yeniden devreye alınmasını son derece zorlaştırdığını belirten eş-Şarabi, Suudi Arabistan'ın Cizan’daki Aramco tesisini dahi bugüne kadar eski haline getirememiş olmasını buna örnek gösterdi. Bukayk ve diğer kilit petrol altyapısının hedef alınmasının üretim ve ihracat döngüsü üzerinde büyük baskı oluşturduğunu, operasyonların sürmesinin zinciri tamamen felce uğratma ve doğrudan hasarları aşan çok daha büyük kayıplara yol açma riski taşıdığını ekledi.
Halid Havalimanı’nın Hedef Alınması.. Yemen, Suudi Düşman Üzerindeki Hava Kuşatmasını Daraltıyor:
Riyad’daki Kral Halid Havalimanı’nın hedef alınmasını değerlendiren eş-Şarabi; havalimanı ve finans merkezinin başkentin iki ağırlık merkezini oluşturduğunu, birinin siyasi, egemenlik ve güvenlik sembolizmiyle, diğerinin ise ekonomik ve yatırım ağırlığıyla bağlantılı olduğunu belirtti.
Riyad’ın, petrol tesislerinin ve havalimanının art arda hedef alınmasının, Suudi yönetiminin istikrar ve kritik tesisleri koruma kapasitesine dair çizdiği tabloyu zayıflattığını açıkladı. Yatırım şirketlerinin ülkeyi terk ettiğine, bazılarının faaliyetlerini küçülttüğüne ve Kral Halid Havalimanı’na yapılan uçuşların aksadığına dikkat çekti.
Suudi yönetiminin füze ve İHA'ların düşürüldüğü yönündeki açıklamalarla durumu normal göstermeye ve yatırımcı güvenini tazelemeye çalıştığını, ancak operasyonların tekrarlanması ve başkentin kalbine ulaşmasının güvenlik meselesini çok daha yakıcı bir şekilde gündeme getirdiğini belirtti.
Eş-Şarabi; Riyad Havalimanı, petrol tesisleri ve finans merkezinin hedef alınmasının "kuşatmaya karşı kuşatma" ve "gerilime karşı misilleme" denklemlerini tahkim etme kapsamında gerçekleştiğini, Yemen’e yönelik saldırganlık sürdükçe İbn Selman’ın hedeflediği ekonomik dönüşümün hayata geçemeyeceğini yineledi.
Operasyonların Askeri Yığınaklara Genişletilmesi.. Suudi Hareketliliğini İzleyen Yüksek Hazırlık:
Suudi derinliklerindeki operasyonlara paralel olarak Yemen Silahlı Kuvvetleri'nin; El-Cevf çölünün en uç noktasından Lahic, Marib, güney ve doğu bölgelerine kadar birçok alanda Suudi askeri yığınaklarına yönelik müdahalelerini sürdürdüğü kaydedildi. Silahlı kuvvetlerin, Arap Yarımadası’nın en güneyindeki El-Mudarebe ve Ras el-Are’den en kuzeyine ve doğusuna kadar uzanan eş zamanlı harekat alanlarında savaşı yönetmek için planlarını ve hazırlıklarını tamamlamış olduğu vurgulandı.
Askeri yığınakların vurulmasının da abluka ve saldırılara misilleme denklemleri çerçevesinde gerçekleştiği, Suudi Arabistan’ın savaşın önceki aşamalarında elde edemediği saha kazanımlarını bu güçler üzerinden sağlama kumarı oynadığı aktarıldı.
Gerilimi azaltma sürecinin sona ermesinin Suudi tarafının askeri tahkimatlara güvenmesiyle eş zamanlı geliştiğini, ancak 3 Eylül’den bu yana kesintisiz süren operasyonların bu güçlere ağır kayıplar verdirerek sahadaki planları boşa çıkardığını, güçlerin konuşlandığı alanlardan sökülüp atıldığını, personel ve yapısal unsurlarının imha edildiğini belirtti.
Eş-Şarabi; bu yığınakların saflarındaki insan kaybının binlerce ölüye ulaştığını, iki gün önce açıklanan verilere göre esir sayısının 1100’ü aştığını ve operasyonlar devam ettikçe bu bilançonun artacağını hatırlattı.
Konuşmasının sonunda eş-Şarabi; Kral Abdullah Finans Merkezi'nin hedef listesine alınmasının, petrol ekonomisinin yanı sıra petrol dışı ekonomiyi de kapsayacak şekilde hedeflerin genişlediğini gösterdiğini ve Suudi ekonomik planlarını doğrudan çıkmaza soktuğunu yineledi. Suudi saldırganlığının ve Yemen halkına yönelik katliamların sürmesi halinde, önümüzdeki süreçte daha önce duyurulmamış yeni hedeflerin de vurulacağını öngördüklerini ifade etti.


